Wilde bijen

Bijna alle wilde bijensoorten in Duitsland leven alleen, in tegenstelling tot de honingbijen die zogenaamde staten bouwen. Daarom worden wilde bijen ook wel solitaire bijen genoemd. Enkel soorten bouwen hun nestpijpen in de grond, andere hebben reeds voorhanden holle ruimtes nodig, zoals holle plantenstengels, vermolmd hout of spleten in huismuren en bij vensterramen.

Levenswijze van de wilde bijen
Elk wijfje legt eigen broedkamers met afzonderlijke cellen aan, waarin zij haar broedsel alleen verzorgt. Zij verzamelt een voedselvoorraad van stuifmeel en nectar, legt een eitje op deze ‘stuifmeelkoek’ en sluit vervolgens de cel af met scheidingswanden uit leem.

Onontbeerlijke bestuiver
Talrijke cultuurgewassen en wilde planten, in het bijzonder ook onze fruitbomen en fruitstruiken (bijv. frambozen) zijn aangewezen op bestuiving door solitaire bijen en hommels. Daarmee zijn wilde bijen uitzonderlijk nuttig, ook al leveren zij geen honing.
De stuifmeelkorreltjes worden door vele bijensoorten met de achterpoten verzameld en naar de broedkamer gebracht. Enkele soorten, de zogenaamde buikverzamelaars, vergaren het stuifmeel in het borstelige en behaarde onderste gedeelte van hun lichaam.

Wilde bijen krijgen het zwaar te verduren
Tijdens de laatste decennia is het aantal wilde bijen drastisch gedaald omdat er steeds minder geschikte nestplaatsen zijn.  Modernere gebouwen, afbraak van stallen, vervanging van hekken en afrasteringen en asfaltering van veld- en boswegen hebben de nestmogelijkheden aanzienlijk beperkt. Tegelijkertijd is het voedingsaanbod in het ‘opgeruimde landschap’ er sterk op achteruit gegaan. Intensief grasland en akkers zijn vandaag groene productieterreinen zonder wilde kruiden en bloemen geworden, waarop insecten die van deze bloesems afhankelijk zijn gewoonweg verhongeren. Steeds belangrijker voor wilde bijen en de inheemse dierenwereld zijn de bonte wegbermen en wateroevers alsook extensief gebruikte, kruidenrijke weiden.

Hotel met volpension
In uw eigen tuin kunt u bepaalde wilde bijensoorten doelgericht helpen door het voedingsaanbod en het gamma aan nestplaatsen uit te breiden. Bonte bloementuinen vormen ware oases voor wilde bijen. Oude bekende sierstruiken zoals ezelsoor, klokbloemen en stokrozen, maar ook trendy kruiden zoals tijm of inheemse planten zoals slangenkruid of smeerwortel produceren stuifmeel en nectar.
Goede nestpijpen maakt u best uit blokken hard hout. U boort zo diep mogelijke gaten van 3 tot 9 mm diameter in het hout zonder tot de achterkant door te boren. Het is evenwel makkelijker om uit tuinbamboe pijpen te snijden. Deze pijpen bundelt u of stapelt u in kistjes, en bevestigt u horizontaal op een zonnige en tegen de regen beschermde muur van het huis.
In het natuurbeschermingscentrum van het district Kleef in Bienen en bij de nabijgelegen Trafotoren kunt u een hele reeks verschillende nesthulpen zien. Enkele daarvan zijn makkelijk na te bouwen.

Terug naar Flora en fauna