Kruisdistel

De kruisdistel - stekelig, waardevol en sensibel

Op de kaalgevreten weiden staat alleen hij nog overeind. De kruisdistel weet zijn mannetje te staan. Zijn stekels kunnen venijnig prikken, waardoor hij de enige hoog groeiende plant is op plaatsen die voor de rest volledig kaalgevreten zijn door de koeien. Werp eens een blik over de weiden – u zult hem zeker ergens ontdekken! Zelfs de behendige koeientong laat dit weerbare kruid liever links liggen. De kruisdistel lijkt zo wel een beetje op een gangsterbaas – hij laat al zijn concurrenten uit de weg ruimen en zijn bende die het vuile werk opknapt is het vee in de wei. Maar zonder zijn bondgenoten uit het dierenrijk zou hij geen schijn van kans hebben. Hij heeft immers veel zon nodig en zonder beweiding zouden de andere weideplanten veel te hoog worden. De kruisdistel zou zijn honger naar energie niet meer kunnen stillen en zou binnen de kortste keren verdwijnen. Dat zou een zwaar verlies zijn, want de kruisdistel behoort tot de weinige planten die in de late zomer van juli tot augustus overvloedig in bloei staan. Bloeien kost heel wat energie en daarvoor is water nodig. In de zomer wordt dat laatste langzaam schaars en daarom haasten de meeste bloemplanten zich om de noodzakelijke nectar- en bloesemproductie al in het voorjaar af te sluiten. De lange wortels van de kruisdistel reiken echter nog tot diepe watervoorraden als andere planten het al lang hebben moeten opgeven. Hij moet dus ook niet met een hele reeks andere bloemplanten concurreren om bestuivers aan te trekken. Hij blijkt zelfs enigszins solidair te zijn met andere laatbloeiers. Onder zijn scherm van stekelige scheuten vinden vele andere planten beschutting, wiens bloesems elders door het vee zouden worden afgevreten. Zo vormen zich rond de kruisdistel plantengemeenschappen die nectar aanmaken, waarvan insecten die afhankelijk zijn van de bloesemperiode in de magere nazomer dan weer profiteren. In de herfst droogt de kruisdistel uit. De plant knakt af en rolt met de wind mee, terwijl hij zijn zaadjes in de omgeving verspreidt. Als u ooit in de herfst in uw tuin hebt gewerkt en per ongeluk in een aangewaaide kruidistel hebt gegrepen, weet u zeker waarom hij op de weide met rust wordt gelaten.

XXXXX

 

Auf den kurzgefressenen Weiden traut sich niemand an ihn heran. Der Feld-Mannstreu weiß sich zu wehren. Seine Stacheln können gemein pieken, und so ist er die einzige hochwachsende Pflanze auf Flächen, die ansonsten von Kühen kurzgefressen werden. Schauen Sie einmal über die Weideflächen  – sie werden ihn bestimmt entdecken! Selbst die behende Kuhzunge läßt dieses wehrhafte Kraut besser in Ruhe. Ein bisschen ist der Feld-Mannstreu damit wie ein Gangsterboss - Konkurrenten lässt er erledigen und die Gang für´s Grobe ist das Weidevieh.

Aber ohne die Verbündeten aus dem Tierreich wäre er chancenlos. Er braucht viel Sonne, und ohne Beweidung würden andere Wiesenpflanzen zu hoch werden. Der Feld-Mannstreu könnte seinen Energiehunger nicht mehr stillen und würde in kurzer Zeit verschwinden. Das wäre ein schwerer Verlust, denn der Feld-Mannstreu gehört zu den wenigen Pflanzen, die im Spätsommer von Juli bis August ergiebig blühen. Blühen kostet Kraft und Kraft benötigt Wasser. Im Sommer wird das langsam knapp, und so beeilen sich die meisten Blütenpflanzen, die aufwendige Nektar- und Blütenproduktion im Frühjahr abzuschließen. Die tiefreichenden Wurzeln des Feld-Manntreu erreichen noch Wasservorräte, wenn andere schon längst aufgeben müssen. Er muss also auch nicht mit einer Vielzahl von Blütenpflanzen um seine Bestäuber konkurrieren. Irgendwie erscheint er in dieser Hinsicht sogar solidarisch mit anderen Spätblühern. Unter seinem Schirm aus stacheligen Trieben findet manch andere Pflanze Schutz, deren Blüte andernorts vom Vieh abgefressen würde. So bilden sich um den Feld-Mannstreu Pflanzengemeinschaften, von deren Nektar blütenabhängige Insekten in der mageren Spätsommerzeit profitieren. Im Herbst trocknet der Feld-Mannstreu aus. Die Pflanze knickt ab und rollt vor dem Wind her, wobei ihre Samen in der Gegend verteilt werden. Wenn Sie einmal bei der herbstlichen Gartenarbeit in einen angewehten Trieb des Feld-Mannstreus gefasst haben, wissen Sie, warum er auf der Weide in Ruhe gelassen wird!

Terug