Water in de landweer

Water in de landweer

Een gebruikelijke naam voor waterlopen in deze omgeving is in het Duits “Landwehr”. Niet alleen hier zijn er diversen van. Hun doel was altijd hetzelfde: In vroeger tijden paalden ze het grondbezit af. Als zodanig hebben deze, in verhouding smalle, waterstromen zelfs een politiek tintje. Grenzen werden graag getrokken langs natuurlijke afscheidingslijnen, zodat niemand makkelijk kon oversteken. Een bergketen was daarvoor geweldig of ook een brede rivier zoals de Rijn. Oude rijnarmen zoals het Millinger meer en de Bienense oude rijn gingen ook wel. Op enig punt hield een dergelijke natuurlijke hindernis natuurlijk wel op en dan moest men iets anders verzinnen. In de beste traditie van “Landwehren” kon een sloot tussen twee natuurlijk scheidslijnen gegraven worden. Dat zijn in Nederrijn hoofdzakelijk wateren en zeer zelden - bergen. Als men zo’n ontzaglijk werk op zich neemt om hier een dergelijke grenssloot te graven, heeft men meteen het succesgevoel - hij loopt vol en is bijna niet te passeren. Heeft men twee met elkaar verbonden wateren als grens, dan is er meteen een stromende verbinding. De sloten (Landwehren), vervulden daarom vanaf de middeleeuwen een dubbel doel omdat ze ook het vaak overstroomde, natte uiterwaardenlandschap van Nederrijn draineerden. Door hen kon het water sneller weglopen, waardoor de gebruiksduur van de grond werd verlengd. De grenzen maakten dus het land waarschijnlijk een beetje meer waard. De sloot hier voor ons ontwatert de vlakte tussen Rees en Emmerich. Ondertussen spelen de politieke doelen van de sloten geen rol meer. Daarvan trad hun betekenis op de voorgrond voor de biologische diversiteit van dit zeer bijzondere landschap, naast de functie van waterregulering in de uiterwaarden. Ze openen het uiterwaardenlandschap voor waterbewoners, verbinden de Rijnstroom met zijn oude bedding en maken een gezamenlijk netwerk van de wateren in de uiterwaarden.
Op die manier wordt een karakteristieke leefomgeving behouden met behulp van tot de middeleeuwen teruggaande grenswerken.

Terug